Eigentijdse verslaving – Facebook of…… Facecrack?

Facebook wordt ook wel Facecrack genoemd vanwege het verslavende karakter ervan. Maar wat is hiervan waar en waarom is Facebook zo verslavend?

Uit onderzoek is gebleken dat internetgebruik de hersenen op dezelfde manier verandert als alcohol en drugs (aldus onderzoek uit China). Het gaat vooral om het zoeken naar nieuwe informatie en dus niet – zoals je misschien zou verwachten – het vinden (scoren) van informatie. Het jagen naar nieuwe informatie zorgt ervoor dat er in de hersenen eenFacecrack stofje vrijkomt dat dopamine heet. Deze neurotransmitter speelt een rol bij het beloningssysteem in de hersenen en zorgt onder andere voor het fijne gevoel – de kick – bij verschillende verslavingen. Het probleem van (niet-natuurlijke) dopamine boosts is dat je er steeds meer naar gaat verlangen en er steeds meer van nodig hebt om hetzelfde effect te bereiken. Het zal steeds lastiger worden om te kunnen stoppen met het gedrag (in dit geval zoeken naar nieuwe informatie) dat gekoppeld is aan de dopamine boosts. Dit kan het begin zijn van een verslaving.

Wat is er zo verslavend aan Facebook?

Zo maar een greep uit de tijdlijn van mijn Facebook-pagina (met een tijdsbestek van 5 minuten): 3 mensen hebben zojuist hun kat gevoerd, 5 zijn er op vakantie en sturen foto’s van verre oorden, exotische stranden, cocktails, spannende avonturen of van voeten op een ligbed aan een zwembad. Baby’s hebben nieuwe mijlpalen bereikt en kunnen ineens rechtop zitten, staan, lachen en praten. Iemand doet regelmatig verslag van het weer 10 kilometer verderop en hobby’s en vrijetijdsbestedingen worden breeduit gemeten. Dan zijn er de nodige mededelingen over wie waar wat heeft gegeten, waar de files staan vandaag, welke kindvoetbalteams in het weekend waar spelen en gewonnen of verloren hebben. En tot slot zijn er mensen die graag willen dat ik weet waar ze zakelijk mee bezig zijn of wat zij vandaag belangrijk nieuws vinden. Waar het op neerkomt is dat we 24/7/365 overspoeld worden met informatie waar we al dan niet op zitten te wachten. En dit is dan de informatie die je min of meer bewust besluit tot je te nemen. De andere 50% is waar je door advertenties mee overspoeld wordt, wat je in eerste instantie niet bewust opneemt, maar wel in je onbewuste binnenkomt, zoals zonnebrillen met 50% korting, de nieuwste notebook voor een actieprijs, de beste shopping deals aller tijden, leningen die je online af kunt sluiten en ga zo maar door. Ik heb mij nog lange tijd heel naïef afgevraagd hoe hotmail kon weten waar ik deze zomer naartoe ga op vakantie. Of was het toeval dat aan de zijkant van mijn scherm ineens huurauto’s, appartementen, excursies en de top tien restaurants van mijn vakantiebestemming verschenen?

Wat maakt het uit?

In de televisiewereld wordt gesproken over JPM’s (Jolts per minute). Dit gaat over de frequentie waarmee de actie (beeld of geluid) verandert gedurende één minuut. Voor televisiemakers is het belangrijk om in te springen op de kortste aandachtsspanne van mensen, omdat een programma anders als saai wordt ervaren en kijkers weg zappen naar een andere zender. En als mensen weg zappen dan kijken ze niet naar de reclame. En reclame gaat om geld, veel geld en dus is er de televisiemakers veel aan gelegen om de kijkers vast te houden, resulterend in steeds meer JPM of zelfs JPS (Jolts per second). Kijk maar eens naar een oude televisieserie of een oude film. Je zult al snel het verschil merken tussen het tempo van oude films en nieuwe films.

Om de aandacht van de kijker vast te houden, wordt de hele trukendoos opengetrokken en worden onze emoties gemanipuleerd door gewelddadige beelden af te wisselen met harde geluiden, gelach, geruzie en seksueel getint materiaal. Alles om de aandacht van de kijker vast te houden. Het probleem hiervan is dat alle informatie die tot ons komt door onze hersenen verwerkt moet worden. Om een voorbeeld te geven, een uitzending van schilderen met Bob Ross heeft informatiedichtheid van 5 – 15 JPM. Dit is genoeg om op het onderwerp te reflecteren en er iets van op te steken. We leven nu in een MTV-hyper-visueel-tijdperk waar niet langer gesproken wordt over JPM, maar over JPS (Jolts per second) en waarbij alles onder een dozijn JPS als saai wordt betiteld! In het boek Critical New Perspectives on ADHD beschrijft Thomas Armstrong dat blootstelling aan technologie met hoge informatiedichtheid (zoals computers en internet en dus Facebook) bijdraagt aan een verminderde aandachtsspanne bij kinderen. Dit betekent dat ADHD een gevolg is van een overdosis aan prikkels en informatie. We zitten als hamsters in een tredmolen. Het is een zichzelf in stand houdend en zichzelf versterkend systeem. We zijn verslaafd omdat we een korte aandachtsspanne hebben en voortdurend op zoek zijn naar nieuwe informatie en het laatste nieuws. En we hebben een korte aandachtsspanne omdat we verslaafd zijn aan nieuws en informatie en onszelf overladen met een waterval aan prikkels.

Blijf jij als een hamster rondrennen in je eigen tredmolen?

Er komen steeds meer onderzoeksresultaten dat internet en social media niet gelukkig maken. Is daar werkelijk onderzoek(sgeld) voor nodig of kom je met een beetje gezond verstand tot dezelfde conclusie? Hoe voel jij je na een dag achter je computer, facebook, hyves, e-mail, internet? Spreek je je familie en vrienden nog wel eens face to face? Wanneer lag je voor het laatst op je rug in het gras naar voorbij drijvende wolken te kijken, deed je een gezelschapsspel of nodigde je vrienden uit voor een spontane barbecue?

Wil je uit de tredmolen? Probeer dit eens:

  • Spreek met jezelf een maximale tijd af die je op internet wilt besteden en hou je hieraan (zet desnoods de kookwekker).
  • Kijk niet te lang tv en speel niet te lang games. Kies hoeveel tijd je hier per dag aan wilt besteden, een uur, twee uur?
  • Plan “slow days” in, dagen waarop je geen tv kijkt, niet achter je computer zit en geen games speelt.
  • Kies welk nieuws je wilt volgen en welk nieuws niet. Welk nieuws levert een bijdrage aan je leven en welk nieuws kost je alleen maar energie?
  • Vraag je regelmatig af of dat wat je op internet doet en welke tv-programma’s je kijkt je inspireert of juist weerhoudt om dingen te doen die je graag wilt doen.
  • Kies regelmatig voor “slow entertainment” zoals het lezen van een boek, kletsen rond de keukentafel, borrelen bij de openhaard of haal de bordspelen onder het stof vandaan. Zo gun je je hersenen ook de tijd om even bij te komen.
  • Kies bewust voor natuurlijke en gezonde activiteiten die de dopamine-afgifte bevorderen zoals gezond eten, voldoende beweging en meditatie. Spreek in levende lijve af met je vrienden en spreek af je telefoon in je tas te laten tijdens je afspraak. Kortom: zorg ervoor dat je geen slaaf van de moderne technologie wordt!

Volgende week 10 redenen om helemaal niet meer naar het nieuws te kijken.

 

Advertenties

6 reacties op Eigentijdse verslaving – Facebook of…… Facecrack?

  1. Martha Veldkamp zegt:

    Hoi Jolanda, wat een goed stuk….. Ik ben het roerend met je eens. Ik dacht al dat ik de laatste der mohicanen was door niet / minder aan facebook te doen dan de rest van de mensen om mij heen.
    Het menselijk face to face contact gaat nog steeds voor mij boven alles. Ik kijk erg uit naar je stuk over de 10 redenen om helemaal niet naar het nieuws te kijken. Voor mezelf heb ik er al 2.
    Groetjes
    Martha

  2. Hoi Martha, dank voor je bericht. Ik ben heel erg benieuwd naar de 2 redenen die jij bedacht hebt om het nieuws niet te volgen….. Ga je eerst het artikel lezen, die staat nu op mijn website of ga je eerst jouw redenen vertellen? Groet, Jolanda

  3. Jos zegt:

    helemaal mee eens

  4. Mike zegt:

    Dat stukje over ADHD is onzin, het is ook veel meer dan alleen een korte aandachtspanne. Er zijn geen aanwijzingen dat ADHD na de geboorte kan ontstaan door omgevingsfactoren.

    Verder een goed geschreven artikel, ik ben zelf al een paar dagen gestopt met Facebook.

  5. Gertjan v Dijken zegt:

    Ik was zwaar game verslaafd voor 10 jaar soms sliep ik maar 5 tot 6 uur per week de rest gamen ik heb verschillende keeren geprobeerd tegen mezelf te zeggen dat ik maar 2uur perdag micht gamen maar dat werkte alleen maar ave rechts ik ben er pas van af gekomen door het eindelijk te erkennen dat ik een verslaving had en dat ik hulp nodig had heb een dagebehandeling gevolgd en nu ben ik 2e. Een halve maand clean, misschien werkt dit vor sommige mensen maar niet voor iedereen

    • Gefeliciteerd met een halve maand clean Gertjan! Gamen, internet, is net als andere verslavingen een hele nare ziekte die je leven volledig kan overnemen. Echt super dat je dit aanpakt!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s